Landsliefde en tanteschap

Ik vraag me af of het mogelijk is om te zeggen dat je van Rusland houdt, zonder dat het bedenkelijke politieke implicaties heeft. Net als dat het moeilijk is te zeggen dat je van Nederland houdt, zonder dat mensen de PVV meeuw horen kraaien. Ik hou van allebei, want zo ben ik.

noorderlichtoogst.png
De noorderlichtoogst.

Gisteren was het Proshonoye Voskrenye. En kwam er onder mijn raam een stoet oude vrouwtjes met gebloemde hoofddoekjes voorbij, die liedjes zongen onder begeleiding van een accordeon. Proshonoe Voskresenye is het einde van de week waarop Maslenitsa gevierd wordt, een week waarin pannekoeken gegeten worden voorafgaand aan de vasten. En de dag waarop mensen aan anderen vergeving vragen voor alles wat ze fout hebben gedaan.  Zingende oude vrouwtjes doen me altijd denken aan Noord-Rusland. Waar mensen nog in houten huisjes wonen. Met een houtkachel. En waar oude vrouwtjes op verjaardagen samenkomen en liedjes zingen. Als in een sprookje. Soms een beetje een melancholisch sprookje, maar een sprookje.

Mijn kamergenoot en ik keken die ochtend een paar van mijn favoriete Sovjettekenfilms, over Noord-Russische sprookjes waarin ijsberen op stukken permafrost rondpeddelen, pinguins sigaretten verkopen en de liedjes die mensen zingen in de vrieskou veranderen in een soort sneeuwvlokjes. Die vervolgens op de markt worden verkocht. Het communisme daar kan ik verder niet zoveel mee, maar Sovjettekenfilms zijn animatie meesterwerken. Zoals deze. En vooral ook deze, over hoe omstandigheden soms zelfs een voorbeeldige burger tot wandaden kunnen drijven.

Daarna gingen we naar het park, om te schaatsen. Maar voor de gelegenheid (feestdag) was de prijs omhoog gegaan van 450 naar 1000 roebel, zoals te lezen stond op een briefje dat voor het raam van de kassa geplakt was. En wat natuurlijk op internet niet te vinden was. Hoofdstedelijke anti-climax. Maar toch hou ik van Rusland, met zijn zingende oude vrouwtjes en stadsparken ter grootte van een gemeente. Maar ook van Nederland, waar elk moment mijn eerste nichtje geboren gaat worden. En vlak daarna de tweede in België. Hoe blijft een mens kalm in zulke situaties. Jezus.

Advertisements

Hoe de Belastingdienst mijn leven niet makkelijker maakte, maar wel leuker

2016-06-09_09-27-00.png
Mia Borsisavljevic – Nista licno

Een Phd doen in Rusland is een beetje een rare situatie. In tegenstelling tot in Europa, is het salaris belabberd. Of, zoals in mijn geval, nul. Je moet dus op de een of andere manier lucratief zien bij te beunen. Daarom geef ik Engelse en Nederlandse les; op een schooltje voor ongeveer vijf en halve euro per uur, en privé voor zestien. En ik corrigeer en vertaal teksten van studenten en kennissen voor bescheiden bedragen. Daarnaast schrijf ik af en toe een paar SEO teksten, om nog wat euro’s binnen te krijgen die ik opspaar voor vliegtickets. Als Nederlander zou je van zulke bedragen gaan huilen, maar mijn vaste lasten zijn erg laag (voor mijn kamer die ik deel met een kamergenoot betaal ik 20 euro per maand inclusief alles, en er is een klein sportzaaltje beneden). Het is ook een kwestie van prioriteiten.Ik kan best een kamer voor mezelf gaan huren, maar dan zit ik overal verder vandaan. En is het afgelopen met khachapuri eten. Naar de pedicure gaan. Wijn drinken. En verse groenten kopen. Zolang ik dat kan zonder dat ik bij mensen om geld moet vragen vind ik het eigenlijk wel prima.

En zoals Isaak Babel al schreef, de dikste portefeuilles zijn bestikt met tranen. Op een bepaald moment raakte ik een beetje opgeslokt in het dagelijks bestaan in Moskou, waarin mensen kromliggen om 4 à 500 euro per maand binnen te harken (een klein appartementje kost ongeveer dat – of net iets meer per maand),of zelfs nog minder. En met liefde zichzelf nog doder werken voor een paar extra kopekes. Arbeidsregelgeving bestaat hier niet echt, in de zin van, per zoveel uur zou je pauze moeten hebben. En een werkdag heeft een bepaalde lengte. Totdat ik me realizeerde dat ik om te sloven voor een minimumloon niet naar Rusland had hoeven komen. Dan had ik gerust in Nederland kunnen blijven, waar ik met al mijn geesteswetenschappendiploma’s vast binnen de kortste keren door het UWV de kas in gestuurd zou worden. Ofzo.

Daarom bedacht ik dat het een goed idee was om mijn schrijversbedrijf uit te breiden – minder werken en meer geld verdienen – en schreef me in bij de KvK. Daar verzekerden ze me dat het geen probleem was om op papier in Nederland freelance werk te doen terwijl je in Rusland woont, zolang je maar een vestigingsadres hebt. Toevallig heb ik ouders die in Nederland wonen, dus had ik ook een vestigingsadres. Het leek me een goede praktische oplossing. Tegelijkertijd besloot ik minder te gaan lesgeven.

Tot ik opeens werd gebeld door de Belastingdienst. Ik was direct in paniek, omdat ik op mijn Russische nummer werd gebeld door een Nederlands nummer. Kennelijk mag dat dus helemaal niet, en heeft de KvK me verkeerd voorgelicht toen ik er expliciet naar vroeg – je kunt als Nederlands bedrijf je werkzaamheden niet permanent in het buitenland uitvoeren. Of ja, het kan wel, je mag alleen geen BTW heffen. En zonder dat heeft een KvK-inschrijving niet bijzonder veel toegevoegde waarde. Achteraf natuurlijk heel logisch.

De grote stroom euro’s bleef dus uit. Al betwijfel ik enigszins of ik hem succesvol had aangezwengeld als ik wel een BTW-nummer had gekregen. Ik kwam er namelijk al gauw achter dat SEO schrijven weliswaar per opdracht lucratiever is dan lesgeven, het heeft dezelfde keerzijde als privéles geven – je moet continu actief op zoek naar leerlingen. Soms heb je geluk en tref je een gemotiveerde leerling die consequent 1 à 2 keer per week les wil, maar ook die zijn wel eens ziek. Of op vakantie. En dan heb je geen inkomen. Of je moet weer een nieuwe binnenslepen. En daar gaat heel veel tijd en energie in zitten. En ik ben geen verkoper. Wat in de 21e eeuw, en in het bijzonder in Nederland natuurlijk een beetje een sociale handicap is. Wie geen lucht kan bakken, krijgt geen brood op de plank. Je moet een beetje weten hoe je jezelf moet verpakken en bij wie je het moet aanbieden. En hoe. Dat is allemaal niks voor mij.

Maar daardoor ben ik dus minder gaan werken (zodat ik meer kan werken, ha) en heb ik nog minder geld. Maar het leven wordt er intussen beter op. Tegen de tijd dat ik terugkom ben ik vast niet rijk en succesvol, maar op zijn minst wijzer. Ik wil denk ik niet succesvol zijn, maar gewoon evolutionair stabiel. Of in elk geval nog niet.

Zhdun

IMG_0962.JPG
Homunculus Loxodontus – Margriet van Breevoort. Via: Beelden in Leiden.

Weten jullie wie Margriet van Breevoort is? Ik wel, net als iedereen en zijn oma in Rusland. Margriet van Breevoort is een Nederlandse kunstenares, die in 2016 de publieksprijs van Beelden in Leiden won met het kunstwerk ‘Homunculus Loxodontus’ (wat tegelijkertijd naar een insect en een olifant verwijst), en die in Rusland liefkozend Zhdun wordt genoemd, zoiets als ‘wachtende’.

Het beeld werd na de tentoonstelling aangekocht door het LUMC: “Het beeld van een aandoenlijk ogend wezen, zittend op  een bankje, krijgt een plek op de kinderafdeling van het LUMC” (via Beelden in Leiden). Op een gegeven moment plaatste een Rus (of Russin?) vanuit Nederland een foto van het standbeeld op een Russisch forum, met het bijschrift dat het LUMC volstaat met interessante kunst, en dat “dit schattige schepsel” het hoogtepunt daarvan is. Zhdun wacht rustig op zijn beurt met de andere patiënten in de wachtkamer.

Daarna werd het een soort virus. Overal memes.

pic_007275b2bef5897c77d648cac2b0097c
“Ik drukte ergens op en toen was alles weg.”
58e1713f1879e3b52895d1db03876614
“Wij wachten op verandering” samen met Viktor Tsoi.

Zhdun wacht onder andere tot Trump de sancties opheft, tot de prijzen op boodschappen dalen, en op de lente (allemaal dingen waar ik ook een beetje de hoop op heb verloren).

Fan-kunst:

16711716_10207144884860076_2536716203300492327_n

En Zhdun sightings in de Hortus:

2017-02-16_08-51-55.png

Als toppunt noemde een of andere politicoloog Zhdun ‘het’ symbool van Rusland.

Hoe dan ook, Margriet van Breevoort is een baas. Hier legt ze bijvoorbeeld uit hoe de Homunculus Loxodontus gemaakt werd. En haar andere werk is ook zeer de moeite waard.

 

 

 

Kantine

IMG_20150312_133356.jpg
Een foto uit een simpelere tijd, 2015. Toen de ontdekkingen nog bescheiden op straat lagen, in plaats van in je gezicht te schreeuwen.

Soms is het internet een vloek. Niets is meer heilig. In het metrostation Arbatskaya in het centrum van Moskou zit een kleine roze kantine. Met achter de toonbank vrouwen in schorten met zo’n wit slagershoofddeksel op hun hoofd. Een kleine roze kantine verborgen achter een nietsvermoedende deur in een zuil. Als-ie niet open is zie je niet dat-ie er zit. Mijn goede vriendin Christina en ik vonden hem een keer per ongeluk. Dat was totdat allerlei magazines hem op de lijst van verborgen pareltjes van Moskou gingen zetten. Nu hangt er een groot neon-bord boven de deur. Wat een ellende.