Wakker blijven

Alleen door te schrijven kan ik eerlijk zijn, maar ik kan er ook beter mee liegen. Met schrijven kon ik soms dingen verwoorden waar ik het anders niet over kan of durf te hebben. Maar daar gebruik ik het eigenlijk zelden voor. Schrijvende is het makkelijker om ergens een verhaal van te maken. Uiteindelijk gaat het niet om schrijven of spreken.

Al bijna zolang ik me kan herinneren ben ik heel gesloten.
Als mensen vragen hoe het gaat weet ik meestal niet zo goed hoe ik verder moet na “goed, hoor”.
Heel vaak doe ik alsof ik mensen niet zie terwijl ik ze allang gezien heb, zodat ik niet als eerste iets hoef te zeggen.
Maak me daar altijd druk over.
Of ik nou met vrienden ben, of gewoon iets moet vragen of zeggen in de supermarkt of waar dan ook. Met onbekenden is het vanzelfsprekend erger, maar zelfs in de meest ontspannen of onbeduidende situaties zit me vanalles in de weg.
Er zijn weinig tot geen sociale situaties waar ik me niet niet op mijn gemak voel.
Heel ongemakkelijk.

De meeste mensen zijn er denk ik aan gewend dat ik zo ben.
Al zit ik eigenlijk niet echt zo in elkaar.

In de afgelopen jaren heb ik niet de beste keuzes gemaakt.
Mensen die ik minder vaak zie vragen zich vaak af of ik eigenlijk relaties heb gehad sinds die ene keer dat ik een lange relatie had, en of ik date.
Heb ik wel gehad en gedaan. Maar ben er niet zo goed in. Wat voornamelijk te maken heeft met die geslotenheid. Wil altijd wegkruipen.

Ver weg wonen is dan handig.
Dan kun je makkelijker doen alsof, of in het midden laten hoe of wat.
Wilde dat voor mezelf ook eigenlijk niet toegeven.
Sinds ik aan de universiteit begon was ik voor mezelf heel hard aan het werk om dingen goed te doen nadat ik zo ongeveer mijn hele puberteit vergooid heb aan depressie en verveling.
Iets van mijn leven maken, een beetje worden zoals iedereen.
Doen alsof alles wat daarvoor gebeurd was klaar was op het moment dat ík zei dat het klaar was.
Opnieuw beginnen, en opnieuw, en opnieuw.
Maar uiteindelijk heb ik er lang niet alles uitgehaald.
En heb ik vooral geleerd om mezelf iets gewiekster voor de gek te houden, terwijl ik de onderliggende problemen nooit echt heb aangepakt.
Het leven is minder saai geworden, dat wel. Maar heb onderweg een heleboel stomme en onaardige dingen gedaan die ik mezelf en anderen had kunnen besparen met een beetje eerlijkheid.

De meeste mensen doen hetzelfde in een bepaalde mate. (Niet mijn woorden.) Iedereen is subjectief over zijn eigen rol in dingen, en is zich niet altijd bewust van bepaalde gedragspatronen.

In mijn geval is niet praten over dingen en zwijgen (wat niet altijd op hetzelfde neerkomt) al heel lang iets waar ik vanaf wil. Met de jaren heb ik geleerd om minder te zwijgen, maar meer praten over dingen zit er nog steeds niet echt in. Daarom steekt ook het zwijgen nog regelmatig de kop op. Omdat dat mijn standaard uitvlucht is.

 

Ik heb dat afgeleerd zoals sommige mensen het roken afleren. In weinig veeleisende situaties gaat het prima, maar op feestjes en in moeilijke tijden lijkt het wederom onmogelijk dat ik er ooit echt vanaf kom.

 

Dat heeft niet alleen effect op wat ik wel of niet vertel aan mensen. Het beïnvloedt me voortdurend dat ik me nooit echt een houding weet te geven, altijd aarzel, en bij twijfel stil blijf staan. Dat staat me ook in de weg bij de dingen die ik graag doe, zoals leren, en schrijven.

Dit besef kwam me uiteraard niet op een dag aanwaaien.
Ik werd met mijn neus op de feiten gedrukt door iemand die ik ermee kwetste.
Dat alleen zou genoeg moeten zijn, maar dan nog ging het niet echt van harte.

Ome Gurdjieff heeft hier allerlei goede oneliners voor. (Maar net als met alle andere tegeltjeswijsheden, begrijp je ze pas als je ze al begrijpt.)
Dat de mens slaapt en zichzelf niet kent. Dat hij continu is onderworpen aan zijn emoties en indrukken van het moment, maar dat hij alsnog in de waan is dat hij een bepaald individu is dat zich bewust is van wat er in en om hem gebeurt. Maar eigenlijk is hij zich niet echt bewust. Hij reageert automatisch op dingen waar hij mee geconfronteerd wordt, als een (zij het heel ingewikkelde) machine. Alleen een schok, een zeldzaam moment van concentratie kan hem uit die waan halen, en dan vaak maar voor even.

 

De belangrijkste reden om te schrijven is herinneren.

Zodat als je tijdens het schrijven liegt, je dat bij het teruglezen inziet.
Zodat je je ongemakkelijke vroegere zelf niet voor je eigen gemoedsrust kunt reduceren tot een stereotype van een beetje moeilijke puber. En achteraf niet kunt zeggen dat het toen allemaal wel meeviel, omdat je pagina’s vol hebt geschreven die verveling en wanhoop blijven regenen terwijl je leest.

Of andersom.

Zodat als het dagelijks leven je afleidt, en goedbedoelde adviezen over dat je geen slecht mens bent en iedereen fouten maakt je hebben lamgeslagen, je iets hebt om op terug te vallen, wat tegen je zegt, luister, iedereen maakt fouten inderdaad, maar dat doet verder niets af aan het feit dat jij in dit geval structureel fouten hebt gemaakt waarmee je iemand anders en jezelf schade hebt berokkend, en wat je in de toekomst wil voorkomen.

Je mag je best slecht voelen over dingen, als dat je bij de les houdt en geen jankfestijn wordt.

Advertisements

Jarig zijn

Op 13 maart ben ik jarig.

DSC_0773.JPG
Hier is een totaal ongerelateerde foto van hoe ik vorige week tijdens Internationale Vrouwendag (een nationale feestdag in Rusland) op bezoek ging bij mijn vriendin Ksenia in Atkarsk in de Oblast Saratov.

Voor de meeste mensen verberg ik dat (lees: op Facebook is mijn geboortedatum verborgen). Ik word 29, zit al bijna tien jaar op Facebook, en begrijp nog steeds de vreugde en etiquette van de Facebookfelicitatie niet. Moet je elke vage kennis die een bericht achterlaat terugfeliciteren? Maar wat als je toevallig op die dag niet op Facebook bent geweest, of gewoon niet gezien hebt dat diegene jarig is? Krijg je dan een kruisje achter je naam? Houden mensen dat bij? Of gaat het puur om de zee van felicitaties die je krijgt? Kwantiteit in plaats van kwaliteit? Dat al je bekenden op de dag van je verjaardag een half uur door ludieke felicitatieplaatjes heen moeten scrollen voor ze andere berichten te zien krijgen. Zodat ze al die liefde in hun vingers kunnen voelen.

Ik feliciteer eigenlijk alleen mensen van wie ik de verjaardag en het telefoonnummer weet. Maar ik heb ook een nicht die op dezelfde dag jarig is, en die feliciteer ik dan wel weer, want ik heb haar telefoonnummer niet. En anders vind ik het ook gek. Maar verder feliciteer ik geen van mijn neven en nichten (de helft heb ik eigenlijk niet eens op Facebook, en ik heb van niemand het telefoonnummer), wat ook nogal inconsequent en onaardig is misschien. Misschien is het tijd om, tegen de tijd dat ik een keer dertig word, een ouderwets adresboek aan te leggen, en een verjaardagskalender op de deur van het toilet.

Verder is het lekker rustig als alleen (een deel van) je vrienden en naaste familie je verjaardag weten. Ik woon ook al jaren ver weg van een deel van de mensen die ik zou uitnodigen. Dus meestal heb ik een rustige verjaardag met één of twee gasten met wie ik ga eten en drinken. En eigenlijk moet ik daar vaak zelfs nog min of meer toe gedwongen worden. En zo heb ik het graag. Zo werd ik twee jaar geleden uit huis gesleept door mijn vriendin Ksenia. Ik kreeg een bos lilapaarse tulpen die ze van een oud vrouwtje bij de metro had gekocht, en we aten sushi en dronken White Russians in een “discount bar” voor altopubers. Eigenlijk wilden we naar het park, maar de hele dag woedde er een soort natte sneeuwstorm. Ah, lente. Dat was een topverjaardag. Of het jaar daarvoor, toen Christina met mijn verjaardag naar Rusland kwam. We gingen met de nachttrein van Moskou naar Sint-Petersburg en vanaf 12 uur ‘s nachts begon Christina consequent overal het woord verjaardags- voor te plakken om te onderstrepen dat die dag een speciale dag was, waarop alles, van het bier dat we op elke andere dag ook zouden drinken tot een extra servetje of een bezoek aan het toilet speciaal in het teken stonden van mijn verjaardag. Ik hou niet van cadeaus. Helemaal niet meer sinds mijn woonoppervlakte de helft van ongeveer twaalf vierkante meter is. En ik er altijd rekening mee moet houden dat ik op den duur ook weg moet hier, en mijn bezittingen dan niet méér plek in kunnen nemen dan de toegestane ruimbagage.

Cadeautjes zouden ook niet de hoofdattractie moeten zijn, tenzij je een klein kind bent. Het idee van een verjaardag vind ik toch, dat de mensen die blij zijn dat je nog een extra jaar in leven bent gebleven, je laten weten dat ze blij zijn dat je nog een extra jaar in leven bent gebleven. En hopen dat het ook niet de laatste was. Het zou geen plichtmatige bijeenkomst moeten zijn die feitelijk over hele andere dingen gaat dan het feit dat de jarige jarig is. Waarbij de gastheer of gastvrouw al een week of langer zich zit op te winden over organisatorische vraagstukken. Waarbij familieleden of kennissen wie het voortleven van deze of gene eigenlijk vrij koud laat plichtmatig hun hapjes wegkauwen, en hun borrel nerveus weg zitten te werken terwijl ze overdenken hoe lang ze nog moeten blijven zitten om voor beleefd te kunnen doorgaan. En waar sommige andere mensen die oprecht blij zijn dat de jarige jarig is niet worden uitgenodigd vanwege een stel kleinzerige nietjarige aanwezigen. Of waar een score bijgehouden wordt wie er op komt dagen en wie er feliciteert. Verjaardagen moeten blij zijn voor de jarige.

Vandaag is mijn nichtje één geworden. En dat is natuurlijk een veel blijere aangelegenheid dan het feit dat ik morgen op de 30 afsteven. Als iemand me wil feliciteren met vandaag of morgen, ga dan maar gewoon een borrel daarop drinken. Of gun jezelf een keer iets lekkers wat eigenlijk te duur is, en waar je normaal gezien niet zomaar geld aan zou besteden. Of geef geld aan een goed doel ofzo. Dan ben ik een blije jarige, ondanks mijn leeftijd.

Niet liegen

Het is al een tijdje geleden dat ik iets geschreven heb. Niet dat ik het te druk had ofzo – ik had het wel druk, maar dat heb ik het altijd. Teksten verschijnen dan als een soort bijproduct van al het andere. Net als dat je op den duur altijd weer een keer naar de WC moet als je maar lang genoeg doorleeft. Maar ik hoefde gewoon niet zo nodig. Met schrijven ben ik ooit begonnen omdat ik niet kon praten.
Het is altijd makkelijker om achteraf
je gedachten te herkauwen en op papier te zetten,
dan om op het moment dat het ertoe doet, het juiste te zeggen.
En achteraf is het makkelijk, je met een pen een weg naar buiten te graven, jezelf te verklaren.
Schrijven is eigenlijk altijd een beetje liegen: eerst nadenken en dan de boel verdraaien met voorbedachten rade, jezelf goedpraten.
Je evenwicht herstellen terwijl je al op de grond ligt.

Een goede inspirationele quote maakt tenslotte
van elke kneus een goeroe.

Liever wil ik denk ik leren praten, dan mezelf een end weg te verschrijven. En deel zijn van de komedie van levende wezens, in plaats van ze in verhalen bij te zetten als personages, alsof ze niet leven (en ik dus ook niet).
Zo herschreef ik het eind van elke liefdesgeschiedenis, pagina’s vol. Of verwerken heet dat. Opschrijven waarom het allemaal zo erg niet is, en zo niet alleen moest zijn, maar zelfs beter is. En elk detail uit te wringen. Onlangs was er een geschiedenis, daar zou ik een boek over kunnen schrijven. Maar ik besloot het niet op papier uit te vechten, ik zei wat ik ervan dacht. En dat pakte een stuk beter uit dan anders.

IMG_20170503_215605
“Know you don’t get a chance to take a break this often. It isn’t stopping. I’LL WATCH YOU.” Oké is goed.

In Moskou ligt, zoals altijd, een antwoord op al je levensvragen op straat. Het is alleen de vraag of je iets met dat antwoord kunt. Intussen is het lente, er komt gestaag meer geld binnen, en ik loop vrolijk achteruit de toekomst in. Zoals the Fallouts zingen: “een bolderkar voor de deur,
met een kleine dikke chauffeur,
en dan verder geen gezeur.”

Landsliefde en tanteschap

Ik vraag me af of het mogelijk is om te zeggen dat je van Rusland houdt, zonder dat het bedenkelijke politieke implicaties heeft. Net als dat het moeilijk is te zeggen dat je van Nederland houdt, zonder dat mensen de PVV meeuw horen kraaien. Ik hou van allebei, want zo ben ik.

noorderlichtoogst.png
De noorderlichtoogst.

Gisteren was het Proshonoye Voskrenye. En kwam er onder mijn raam een stoet oude vrouwtjes met gebloemde hoofddoekjes voorbij, die liedjes zongen onder begeleiding van een accordeon. Proshonoe Voskresenye is het einde van de week waarop Maslenitsa gevierd wordt, een week waarin pannekoeken gegeten worden voorafgaand aan de vasten. En de dag waarop mensen aan anderen vergeving vragen voor alles wat ze fout hebben gedaan.  Zingende oude vrouwtjes doen me altijd denken aan Noord-Rusland. Waar mensen nog in houten huisjes wonen. Met een houtkachel. En waar oude vrouwtjes op verjaardagen samenkomen en liedjes zingen. Als in een sprookje. Soms een beetje een melancholisch sprookje, maar een sprookje.

Mijn kamergenoot en ik keken die ochtend een paar van mijn favoriete Sovjettekenfilms, over Noord-Russische sprookjes waarin ijsberen op stukken permafrost rondpeddelen, pinguins sigaretten verkopen en de liedjes die mensen zingen in de vrieskou veranderen in een soort sneeuwvlokjes. Die vervolgens op de markt worden verkocht. Het communisme daar kan ik verder niet zoveel mee, maar Sovjettekenfilms zijn animatie meesterwerken. Zoals deze. En vooral ook deze, over hoe omstandigheden soms zelfs een voorbeeldige burger tot wandaden kunnen drijven.

Daarna gingen we naar het park, om te schaatsen. Maar voor de gelegenheid (feestdag) was de prijs omhoog gegaan van 450 naar 1000 roebel, zoals te lezen stond op een briefje dat voor het raam van de kassa geplakt was. En wat natuurlijk op internet niet te vinden was. Hoofdstedelijke anti-climax. Maar toch hou ik van Rusland, met zijn zingende oude vrouwtjes en stadsparken ter grootte van een gemeente. Maar ook van Nederland, waar elk moment mijn eerste nichtje geboren gaat worden. En vlak daarna de tweede in België. Hoe blijft een mens kalm in zulke situaties. Jezus.

Hoe de Belastingdienst mijn leven niet makkelijker maakte, maar wel leuker

2016-06-09_09-27-00.png
Mia Borsisavljevic – Nista licno

Een Phd doen in Rusland is een beetje een rare situatie. In tegenstelling tot in Europa, is het salaris belabberd. Of, zoals in mijn geval, nul. Je moet dus op de een of andere manier lucratief zien bij te beunen. Daarom geef ik Engelse en Nederlandse les; op een schooltje voor ongeveer vijf en halve euro per uur, en privé voor zestien. En ik corrigeer en vertaal teksten van studenten en kennissen voor bescheiden bedragen. Daarnaast schrijf ik af en toe een paar SEO teksten, om nog wat euro’s binnen te krijgen die ik opspaar voor vliegtickets. Als Nederlander zou je van zulke bedragen gaan huilen, maar mijn vaste lasten zijn erg laag (voor mijn kamer die ik deel met een kamergenoot betaal ik 20 euro per maand inclusief alles, en er is een klein sportzaaltje beneden). Het is ook een kwestie van prioriteiten.Ik kan best een kamer voor mezelf gaan huren, maar dan zit ik overal verder vandaan. En is het afgelopen met khachapuri eten. Naar de pedicure gaan. Wijn drinken. En verse groenten kopen. Zolang ik dat kan zonder dat ik bij mensen om geld moet vragen vind ik het eigenlijk wel prima.

En zoals Isaak Babel al schreef, de dikste portefeuilles zijn bestikt met tranen. Op een bepaald moment raakte ik een beetje opgeslokt in het dagelijks bestaan in Moskou, waarin mensen kromliggen om 4 à 500 euro per maand binnen te harken (een klein appartementje kost ongeveer dat – of net iets meer per maand),of zelfs nog minder. En met liefde zichzelf nog doder werken voor een paar extra kopekes. Arbeidsregelgeving bestaat hier niet echt, in de zin van, per zoveel uur zou je pauze moeten hebben. En een werkdag heeft een bepaalde lengte. Totdat ik me realizeerde dat ik om te sloven voor een minimumloon niet naar Rusland had hoeven komen. Dan had ik gerust in Nederland kunnen blijven, waar ik met al mijn geesteswetenschappendiploma’s vast binnen de kortste keren door het UWV de kas in gestuurd zou worden. Ofzo.

Daarom bedacht ik dat het een goed idee was om mijn schrijversbedrijf uit te breiden – minder werken en meer geld verdienen – en schreef me in bij de KvK. Daar verzekerden ze me dat het geen probleem was om op papier in Nederland freelance werk te doen terwijl je in Rusland woont, zolang je maar een vestigingsadres hebt. Toevallig heb ik ouders die in Nederland wonen, dus had ik ook een vestigingsadres. Het leek me een goede praktische oplossing. Tegelijkertijd besloot ik minder te gaan lesgeven.

Tot ik opeens werd gebeld door de Belastingdienst. Ik was direct in paniek, omdat ik op mijn Russische nummer werd gebeld door een Nederlands nummer. Kennelijk mag dat dus helemaal niet, en heeft de KvK me verkeerd voorgelicht toen ik er expliciet naar vroeg – je kunt als Nederlands bedrijf je werkzaamheden niet permanent in het buitenland uitvoeren. Of ja, het kan wel, je mag alleen geen BTW heffen. En zonder dat heeft een KvK-inschrijving niet bijzonder veel toegevoegde waarde. Achteraf natuurlijk heel logisch.

De grote stroom euro’s bleef dus uit. Al betwijfel ik enigszins of ik hem succesvol had aangezwengeld als ik wel een BTW-nummer had gekregen. Ik kwam er namelijk al gauw achter dat SEO schrijven weliswaar per opdracht lucratiever is dan lesgeven, het heeft dezelfde keerzijde als privéles geven – je moet continu actief op zoek naar leerlingen. Soms heb je geluk en tref je een gemotiveerde leerling die consequent 1 à 2 keer per week les wil, maar ook die zijn wel eens ziek. Of op vakantie. En dan heb je geen inkomen. Of je moet weer een nieuwe binnenslepen. En daar gaat heel veel tijd en energie in zitten. En ik ben geen verkoper. Wat in de 21e eeuw, en in het bijzonder in Nederland natuurlijk een beetje een sociale handicap is. Wie geen lucht kan bakken, krijgt geen brood op de plank. Je moet een beetje weten hoe je jezelf moet verpakken en bij wie je het moet aanbieden. En hoe. Dat is allemaal niks voor mij.

Maar daardoor ben ik dus minder gaan werken (zodat ik meer kan werken, ha) en heb ik nog minder geld. Maar het leven wordt er intussen beter op. Tegen de tijd dat ik terugkom ben ik vast niet rijk en succesvol, maar op zijn minst wijzer. Ik wil denk ik niet succesvol zijn, maar gewoon evolutionair stabiel. Of in elk geval nog niet.

Bij de pedicure

img_20161029_191201
Dit is een oude foto, maar ik ben momenteel een kalknagel aan het genezen, sorry.

Ik beschouw het maar een teken van integratie dat ik ook een beetje ben gaan vinden dat een regelmatige pedicure deel van de vaste lasten is die in het leven betaald moeten worden. Dus ga ik eens in de drie maanden langs bij een Armeense chick die anderhalf uur aan een stuk mijn voeten hakt, schuurt en polijst terwijl ik koffie drink.

 

“Moskou is een vreselijke plek. Het klimaat is verschrikkelijk, de zomer is veel te kort en de winter te lang. De mensen zijn hier onbeschaafd. Mensen komen hier van overal naartoe en ze hebben geen van allen manieren. De vrouwen zijn onverzorgd en kleden zich niet mooi. Van de mannen is hooguit 5% normaal, en dat kan alleen maar omdat de vrouwen geen zelfrespect hebben. Ik vertrouw hier niemand. Je weet nooit wat je in huis haalt. De raarste mensen kom je tegen. Vooral in onze branche, in de schoonheidsindustrie. Zelfs homo’s komen hier. En ze schamen zich niet eens (kun je nagaan).”

– Tja, daar schrik ik niet echt van. Ik kom uit Nederland, hè. Bij ons is dat allemaal niet zo’n probleem.

“Ik snap die mensen niet.”

“In Jerevan, daar is de lucht zuiver. Vanwege de bergen. En de mensen zien er altijd chique uit. Of ze nou naar de markt gaan of naar een restaurant, ze zijn altijd van top tot teen verzorgd. In Jerevan heb ik een appartement en een huis. Als het daar winter is, dan ligt er overal prachtige witte sneeuw die onder je schoenen knispert. En de zon schijnt. Zodat je gewoon lekker kunt wandelen. Niet zoals hier. En het fruit, oh het fruit. Vooral in de zomer.”

“Een week hooguit. Lager houd ik het niet uit daar. Dan heb ik alweer zin om terug te gaan naar Moskou.”

Op een gegeven moment kwam de schoonmaker binnen, die zei: “Komt een man bij God en vraagt, God, hoe kan het toch dat meisjes zo geweldig zijn? Ze zijn zo mooi en interessant. En waarom zijn vrouwen dan tegelijkertijd zo verschrikkelijk? Waarop God antwoordt, omdat meisjes door mij gemaakt worden. En vrouwen door jullie (mannen).”

 

Vooruit

IMG_20170107_212300.JPG

Over iets meer dan twee maanden word ik 28. En wordt die jongen met die bolle wangen achter mij vader. Volgens mij ben ik in tegenstelling tot mijn broer nog een beetje blijven steken in de fase op de foto. Maar sinds januari ben ik een bedrijf. En kun je me inhuren om je website vol te laten schrijven met SEO en andere content die niemand ooit leest (voorbeelden kan ik naar je sturen op aanvraag). Of juist wel. En je kan me inhuren om te vertalen van Nederlands naar Engels of Russisch. En andersom. hcsissuR fo slegnE raan sdnalredeN.

Schoonheid is zuurstof voor de ziel

You told me again you preferred handsome men
But for me you would make an exception
And clenching your fist for the ones like us
Who are oppressed by the figures of beauty
You fixed yourself, you said, “Well never mind
We are ugly but we have the music
– Leonard Cohen “Chelsea hotel”

 

img_20161231_182244

Gisteren liep ik over straat met mijn Franse vriendin, die altijd dingen haat, of adoreert,  maar zelden iets daar tussenin, en die zei, dat ze een hekel heeft aan de schoonheidssalons op elke straathoek hier in Moskou. Gewoon omdat het er zoveel zijn. En overal. Alsof gebeiteld en geplamuurd worden het belangrijkste is in het leven. Voor veel vrouwen hier is mooi zijn hard werken en tegelijkertijd een integraal deel van de vaste  maandelijkse lasten. Maar is het beitelen en plamuren van je uiterlijk volgens een bepaald sjabloon wat schoonheid is? Niemand zal ontkennen dat die zelfmaakbaarheid soms ontspoort – in chirurgische ingrepen of een overdaad aan make-up die een mens dichterbij een karikatuur brengt dan bij het daadwerkelijke ideaal dat hij nastreeft. En dat er daarnaast mensen zijn die van nature beeldschoon zijn.

Tweedimensionale sjablonen

Het is een populaire gedachte dat symmetrie uiteindelijk bepaalt of iemand objectief gezien mooi is. Maar objectief gezien mooi zijn betekent voornamelijk dat de massa je zou beoordelen als zijnde mooi. Symmetrische schoonheid is voornamelijk een tweedimensionaal soort schoonheid. Wanneer we bijvoorbeeld een partner kiezen en dichterbij komen, spelen veel meer factoren een rol. Dingen als iemands geur, stemgeluid, gedrag, manier van kleden, manier van bewegen en spreken spelen allemaal een rol in het aanzwengelen van sympathieën in onze hersenen. Aan de andere kant is mode en alles wat erbij hoort een stuk minder oppervlakkig dan het lijkt. Een stukje textiel zegt soms meer over je innerlijk en de samenleving waarin we leven dan je denkt.

Een beetje waardering

Er zijn heel veel dingen die we mooi kunnen vinden, omdat hun algehele gestalte ons aanstaat. Een wild landschap, een stuk muziek, of iets bewegelijks als een mooie herfstdag. Of “de glimlach van een kind” om maar eens met Willy Alberti te spreken. Het gevoel dat die dingen in ons inspireren, dat we een beetje meer levend zijn dan anders, is min of meer hetzelfde. En als we dit kunnen uitdelen, dan is dat helemaal mooi. We kunnen een kind op de wereld zetten, ervoor zorgen dat onze wenkbrauwen Kardashian-waardig zijn, of we kunnen lappen tekst de wereld in smijten waarvan we hopen dat andere mensen het op prijs stellen. Iedereen heeft een beetje welgemeende waardering nodig in het leven.

IMG_20161231_162910.JPG
Sommige schepsels worden gewoon fabulous geboren, luipaardprint en parelmoer inbegrepen.

Er is niets moreel mis met make-up dragen, of hoge hakken, of plastische chirurgie, noch met geld uitgeven aan jezelf, of een of meer kinderen op een overbevolkte wereld zetten, of met je tijd en of geld besteden aan kunst en muziek die mensen zin in het leven geeft. Er is ook niets mis met niet willen meedoen aan de industrie van het uiterlijk en je wenkbrauwen en of andere lichaamsharen de vrije loop te laten. En niet dun te willen zijn, om wat voor reden dan ook. Schoonheid kan een monster zijn. Iedereen moet hem af en toe voeren, maar je moet op je hoede zijn dat-ie je arm niet tot aan de elleboog afbijt.

Een gezonde cynische tante

Soms knijp ik mezelf in mijn ziel met die gedachte, als ik voor mezelf een te dure aankoop probeer goed te praten. Maar ook wanneer ik uren aan een stuk bezeten achter mijn computer gekromd werkwoorden heb lopen analyseren, waarna ik opeens merk dat ik moet eten en mijn spieren in beweging zetten. Een bepaald ideaal hebben in het leven geeft je kracht, maar je ideaal heeft niks aan je wanneer je door de terugslag van diezelfde kracht verpletterd wordt.

Mijn wens voor 2017 is een goede tante worden, kunnen schipperen tussen werkwoordstijden analyseren, kinderen leren niet bang te zijn om Engels of Nederlands te praten en niet te veel maar ook zeker niet te weinig geld uit te geven aan handtassen, kimono’s, pedicures en bloemen van de oude omaatjes op het Kiev station. En om een gezonde cynicus te wezen. Waarmee je kunt lachen, maar niet op een boer-met-kiespijn manier.

Zo, nu ik dat van mijn lever af heb, kan er gedronken worden.


Iraans meisje

Een leerlinge van mij is een tienjarige etnische Iraanse uit Samarkand (Oezbekistan). De geschiedenis van wat men ook wel Centraal-Aziatische Iraniërs noemt is behoorlijk interessant, helaas heeft alleen de Russische Wikipedia er wat over te zeggen. Mijn leerlinge belde na de les haar moeder om te zeggen dat ze opgehaald kon worden. Er volgde een levendige discussie via de telefoon. Daarna zei ze tegen mij: “Jammer, het is niet gelukt om m’n moeder te slim af te zijn. Ik ben heel sluw en probeer altijd iedereen te slim af te zijn. Daarom noemen ze me op school ‘de vos’. Ik wilde dat mijn tante me kwam ophalen, want dan kan ik bij haar TV kijken. Bij ons thuis zit er een code op de TV.”

Het was al donker, dus ik besloot met haar buiten voor de school te wachten tot ze werd opgehaald.

“Op school word ik ook wel zwartoogje genoemd, omdat ik zulke donkere ogen heb. Ze zijn niet echt zwart, maar soms lijkt dat zo. Ik spreek vier talen: Russisch, Engels, Azerbeidzjaans, Tadjieks.. en mijn moedertaal is Iraans.”

– Dat zijn er al vijf. Zie je, je bent zelf de tel al kwijt hoeveel talen je spreekt.

Daarna liet ze me de betekenis van verschillende Iraanse woorden raden. Ik had ze vrij gauw geraden doordat ze begon met alleen maar verwantschapstermen (moeder, oma, broer, tante). Daarna dacht ze even na en keek naar iets achter mij. “Boom” raadde ik. – Nee. “School” – Ja! Hoe kan het dat u dat allemaal zo snel raadt. (Het antwoord is taalkundige superkracht.)

“Mijn moeder is net zo oud als u. Ze is getrouwd op haar zestiende. Nu is ze een alleenstaande moeder. Mijn vader mag ik niet. Ik heb hem maar één keer gezien, maar dat was genoeg. Mijn oma wilde een cadeautje voor me kopen en toen zei hij tegen haar, waarom geef je geld uit aan dat kind? Koop liever iets voor mij.”

“In Oezbekistan zijn wij eigenlijk heel rijk.

– En hier? Ook? Of kan het er wel mee door?

“Het kan er wel mee door. In Samarkand hebben we echt een enórm huis. Een echt huis, niet zoals die appartementen hier. Een echt apart huis, als op het platteland. Maar dan beter, want het is in de stad.”

 

Uiteindelijk kwam na een minuut of tien tante aanzetten.

 


 

Bij de kapper

img_20161207_114737

Nadat ik de tandarts heb overwonnen, vond ik het vandaag tijd om een andere angst onder ogen te zien: de kapper. In het Russisch heet de kapper parikmacher, oftewel pruikenmaker (een verbastering van het Duitse Perückenmacher). Dat is een beetje raar, maar elke taal heeft zo zijn woorden waarvan iedereen weet wat ermee bedoeld wordt, maar waarbij niemand ooit echt nadenkt over waar het vandaan komt. In het Nederlands heet een kapper immers ook een kapper. Terwijl de kapper tegenwoordig allang niet meer kapt. Bomen kappen we. De kapper knipt of “doet” je haar.

Ik was bang voor de kapper omdat Nederlandse kapsters bij het zien van een bos krullen direct met de schaar op je hoofd duiken om je te snoeien als een schaap, terwijl je wanhopig “alleen de puntjes” stamelt. Vervolgens gaan ze je haar lekker een potje staan föhnen met een diffuser. Als resultaat heb je een pittig, kort kapsel met krullen die alle kanten op staan alsof je een schaap van middelbare leeftijd bent dat net zijn hoef in het stopcontact heeft gestoken. Meestal maakte de kapper me nog harder aan het huilen dan de tandarts. Daarom was ik al jaren niet meer geweest. Af en toe knipte ik zelf wat dooie stukjes eraf.

Nu heb ik in de tussentijd goede ervaringen met schoonheidsbehandelingen in Rusland. De relatie met mijn waxeuse gaat met rasse schreden vooruit en ik heb een maand geleden een uitstekende pedicure gehad. Aanvankelijk was ik een beetje teleurgesteld dat er bij haarverzorging geen optie “extra glitters” bestaat. En ik maakte me een beetje zorgen over het feit dat mijn kapster een Aziatische met dik, zwart, glanzend, kaarsrecht haar was.

Maar uiteindelijk ben ik heel content. “Kort haar staat jou niet,” zei ze. Zelfs het föhnen liep goed af.