Over ome Majakovskij

IMG_20170311_003308.jpg
Het Triomfplein in 2017.

Iets minder dan vijf jaar geleden was ik voor het eerst in Moskou met Christina en Eva. We bezochten het standbeeld van de dichter Majakovskij op het Triomfplein. Dat was destijds niet zo heel triomfantelijk. Majakovskij was omringd door een soort braakliggend terrein met hoog gras en uitgebloeide paardenbloemen, afgezet met ijzeren hekken. Links en rechts raasden er auto’s voorbij. Eigenlijk ligt het plein op het kruispunt van twee enorme veelbaanswegen. Hoe ik het me herinner dronken we daar bier uit blik. En zo zag het er toen ongeveer uit op iphone foto’s van slechte kwaliteit:

Drinken op straat was destijds nog niet zo’n probleem. Tegenwoordig moet je het verstoppen in een plastic zakje, en kun je ook bier niet meer kopen na 11 uur ‘s avonds, net als alle andere alcoholische dranken. Destijds was bier nog geen alcohol voor de wet. Als we ver moesten lopen in Sint Petersburg kochten we wel eens een BVO’tje, een biertje voor onderweg. Ergens is het vast goed dat mensen niet meer overal (en op de vreemdste tijdstippen) bier drinken op straat alsof het cola is.

Een jaar later waren we er weer. Nadat Christina en ik Siberië hadden doorkruist besloten we een bezoekje te brengen aan ome Majakovskij. Hij had intussen weer een normaal plein gekregen, met houten bankjes.

DSCN3458
In 2013. Met mij ervoor.

Gistermiddag was ik in een boekwinkel, op de kinderafdeling. Russen zijn heel goed in boeken. Zowel in het maken van mooie luxe uitgaves, als het hebben van een enorm assortiment goedkope paperbacks van alles wat je maar kan wensen. Op de kinderafdeling vind je kinderversies van literaire klassiekers, en prachtig geïllustreerde dichtbundels met poëzieklassiekers speciaal voor kinderen. Ik denk dat in Nederland het pedagogische nut van poëzie vaak wordt onderschat.

DSC_1666
Op de kinderafdeling in de boekwinkel.

Tijdens mijn studie Russisch moesten we gedichten uit ons hoofd leren, net als kinderen op school hier moeten. Dat ging in onze klas gepaard met veel tegenzin, plichtverzuim en gezucht. Maar als braverik die altijd haar huiswerk deed kan ik stellen dat het heel erg van pas komt. Door een gedicht te bestuderen onthoud je woorden en zegswijzen gemakkelijker, en je leert een beetje geschiedenis en cultuur. Je onthoudt en begrijpt dingen beter doordat je je ingewikkelde thema’s eigenmaakt aan de hand van een enorme rijmende ezelsbrug. En je krijgt kudos van Russen als je klassiekers goed kunt reciteren, ook niet onbelangrijk. En een goed gedicht kan net als een goed liedje een hoop troost bieden in tijden van geestelijke nood.

IMG-20170311-WA0022.jpg
Schommelen op het Triomfplein.

Hoe dan ook, toen ik in de boekwinkel was en een geïllustreerde versie van een gedicht voor kinderen van ome Majakovskij las, bedacht ik me dat het weer eens tijd werd om hem gedag te gaan zeggen. Helemaal omdat mijn kamergenote, die al vaak in Moskou is geweest, hem nog nooit had gezien. Het Triomfplein rondom Majakovskij bleek opnieuw compleet verbouwd. Met nieuwe, modernere bankjes. En schommels. En de auto’s gaan er tegenwoordig onderdoor. Alleen Majakovskij blijft onveranderd.

Advertisements

Sneeuw zien

img_20170112_213523

Er wervelt een sneeuw zoals ik voorheen
Alleen gezien heb op teevee
Toen sneeuwbeeld nog bestond
Tegelijkertijd
Van links naar rechts
En van boven naar benee.

Zo van
sneeuw sneeuw sneeuw sneeuw sneeuw sneeuw s euw sneeu w sneeuw
sneeuw s neeuw sne euw sneeuw sneeuw sneeuw sne euw sneeu w sneeuw
sne euw sneeuw sneeuw s neeuw sneeuw sneeuw sneeuw sneeuw sneeuw
sn eeuw sneeuw sneeuw sneeuw sneeuw  sneeuw sn eeuw sneeuw sneeuw
snee uw sneeu w  s neeuw sneeuw  sneeuw sneeuw sneeu w sne euw s neeuw
sneeuw sneeuw  sneeuw sneeu sneeuw sneeuw sneeuw sneeuw sneeuw

En verder zie je niets.

En het is oude mode om te zeggen
Tegen kou kun je je wapenen
– met warme kleren
In tegenstelling tot hitte.
Dat is makkelijk praten;
Hoe kleed je je op zo’n manier
Dat je oogballen niet bevriezen.

Dood

3d344ec005dabb2dcaf281bec61a2458

De dood is meer een thema voor tieners ofzo.
Om te denken aan de droefenis en de drama
Harde woorden en zwarte romantiek
Toneelgenieke dood met filmgevechten
een afgezoomd plot
Met bloedfontijnen als bij Tarantino
in de kleur van siroop.

De dood is een idee,
iets om te roepen als je het echt niet meer weet.
De dood is een gevoel,
iets om over te fantaseren
als het leven je verveelt.
Iets om mee om je heen te slaan,
zolang-ie een idee blijft, een gevoel.
Wat mijmeren over flatterende zwarte jurken
en coole one-liners
uit donkere liedjes en fatalistische films.
Zolang-ie niet langskomt, op je schouder tikt en dreigt
door je familie te maaien met zijn zeis.
In je vrije tijd een beetje schrijven
Over hoe je sterft en hoe dat dan zou zijn.
Of schrijven over wie er allemaal aan het gas moet
en wie in zee, met jouw goedkeuring.
Alsof je professioneel handelt in de dood
en nergens bang voor bent.
Geert zegt immers dat je recht hebt om boos te zijn.
Intussen eet je alleen maar frikandellen
omdat kippenpoten nog teveel op een dier lijken.
Nee, die genocide komt er wel.
Als je er online voor kan stemmen.

Nu ik oud ben trekt de dood me niet meer zo.
Misschien omdat mijn leven nu de shit is
(en toen ik zestien was wat minder)
Of misschien omdat menselijk drama in het echt
Gewoon kut en onflatteus is
niet als in de poëzie of op teevee.


 

XXXII

We bestaan niet zomaar
We beleven tussen aanhalingstekens
ziende blind overleven we onze avonturen.
We kleuren gebeurtenissen voortijdig

of dat slecht is.

Ja we steken anderen de ogen uit
met spannende plaatjes in hoog contrast
en zeggen er niet bij hoe we daarna in foetus-houding
ongeduldig de goedkeuring van anderen afwachten.
Maar alsof dat is wat we willen,
mensen die eerlijk zeggen dat ze het ook niet weten
en er niets van bakken.
Tuurlijk is dat af en toe cathartisch
lekker zwelgen en verkneukelen
maar je moet het wel uit kunnen zetten
als een serie.

Is dit anders dan hoe we ons
dingen altijd mooier herinneren dan ze waren.
Hoe oude foto’s een romantiek ademen
wanneer de muffe lucht van ellende, armoede
en slechte hygiëne is opgetrokken.
We verleven ons leven met halfdichte ogen,
en filteren met onze wimpers.
En als het is afgeleefd
resten alleen nog goede anekdotes
en een paar voordelige foto’s
(als we geluk hebben en niet beroemd worden).

Mensen willen mooi leven
Voor de één is dat een niet aflatende stroom uitzichten
in sepia, om te delen
Voor de ander is een (zo goed als) nieuwe Mercedes
Voor een derde is het misschien zitten
in je saaie kleren, in een antieke bureaustoel
lekker tegen je eigen tijdvak zitten wezen
en je gal herkauwen (liefst voor publiek),
want vroeger, wat je kent uit boeken en overlevering
was beter.

Voor mij is het wijn drinken in de Kaukasus in de zon
En sjasliek eten
Met rode lippenstift op
(het kan zo simpel wezen).

Oh leven, ik heb je beleefd, dat je het weet.
Al voelde je er niet veel van.